Το γαλαξιακό κέντρο του Γαλαξία μας (Milky Way), όπως καταγράφηκε από τις υπέρυθρες κάμερες του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Spitzer. NASA/Caltech/Susan Stolovy (SSC, Caltech)
Αστρονόμοι εντόπισαν ένα φυσικό σάκχαρο που βρίσκεται στα βατόμουρα σε νέφη διαστρικής σκόνης και αερίου κοντά στο κέντρο του γαλαξία μας.
Αυτή η γλυκιά ανακάλυψη δείχνει για πρώτη φορά ότι ενώσεις ζωτικής σημασίας για τη ζωή μπορούν να σχηματιστούν στην αχανή έκταση μεταξύ των άστρων και τροφοδοτεί την αισιοδοξία ότι άλλα μόρια σημαντικά για την προέλευση της ζωής μπορεί να βρεθούν στο διάστημα.
Μια ομάδα με επικεφαλής αστρονόμους από το Ισπανικό Κέντρο Αστροβιολογίας εντόπισε το σάκχαρο, που ονομάζεται ερυθρουλόζη και αποτελείται από τέσσερα άτομα άνθρακα. Τα σάκχαρα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στα ζωντανά συστήματα, βοηθώντας στην παροχή ενέργειας, στην οικοδόμηση βιολογικών δομών και στο σχηματισμό τμημάτων του γενετικού υλικού όπως το RNA και το DNA.
Για να πραγματοποιήσουν τις παρατηρήσεις, η ομάδα χρησιμοποίησε δύο ραδιοτηλεσκόπια, ένα στο Αστεροσκοπείο Yebes βόρεια της Μαδρίτης και το άλλο στο Ινστιτούτο Ραδιοαστρονομίας στη Χιλιοστομετρική Ζώνη (IRAM) στη Σιέρα Νεβάδα της νότιας Ισπανίας, για να μελετήσει ένα μοριακό νέφος γνωστό ως G+0.693−0.027 κοντά στο κέντρο του γαλαξία.
Οι ερευνητές αναγνώρισαν το σάκχαρο συγκρίνοντας το μοριακό του αποτύπωμα στα δεδομένα ραδιοκυμάτων από το μοριακό νέφος με το πρότυπο μήκους κύματος για την ερυθρουλόζη που μετρήθηκε στο εργαστήριο. Η ομάδα αρχικά αναζήτησε απλούστερα σάκχαρα με τρία άτομα άνθρακα, αλλά δεν βρήκε κανένα.
«Αυτό το εύρημα ήταν απροσδόκητο, καθώς η επικρατούσα άποψη στην αστροχημεία είναι ότι τα διαστρικά μόρια αυξάνονται σε μέγεθος μέσω της διαδοχικής προσθήκης ατόμων άνθρακα», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η Izaskun Jiménez-Serra, αστρονόμος στο Κέντρο Αστροβιολογίας της Μαδρίτης και στο Ισπανικό Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας. Η Jiménez-Serra ήταν η επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature Astronomy.
«Η ανακάλυψή μας αποδεικνύει ότι σχετικά σύνθετα σάκχαρα μπορούν ήδη να συντεθούν στο διαστρικό διάστημα, πριν από τη γέννηση άστρων και πλανητών», πρόσθεσε μέσω email.
Η μελέτη υπέδειξε ότι η ερυθρουλόζη μπορεί να παραχθεί από απλούστερα μόρια σε παγωμένους κόκκους σκόνης στο διάστημα και στη συνέχεια να γίνει μέρος πιο σύνθετων χημικών συστημάτων. Επιστήμονες έχουν ανιχνεύσει περισσότερα από 340 μόρια στην ύλη και τα αέρια που υπάρχουν στον διαστρικό χώρο του Γαλαξία μας, αλλά κανένα σάκχαρο, σημείωνε η μελέτη.
«Σάκχαρα και ενώσεις που σχετίζονται με σάκχαρα έχουν βρεθεί σε αστεροειδείς, αλλά η ανακάλυψη αυτών των ενώσεων στο διαστρικό διάστημα ενισχύει τις υποψίες ότι το ηλιακό μας σύστημα μπορεί να έχει “σπαρθεί” με προϋπάρχουσες οργανικές ενώσεις», δήλωσε μέσω email ο Mark Sephton, καθηγητής στο τμήμα Επιστημών της Γης και Μηχανικής στο Imperial College του Λονδίνου, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Οι επιστήμονες αναρωτιούνται εδώ και καιρό πώς σχηματίστηκαν για πρώτη φορά τα μόρια της ζάχαρης στη Γη. Εργαστηριακά πειράματα έχουν δείξει ότι δεν σχηματίζονται εύκολα υπό τις ακραίες συνθήκες που θεωρείται ότι υπήρχαν στο πρώιμο στάδιο της ιστορίας της Γης.
Προηγούμενες ανιχνεύσεις σακχάρων όπως η ριβόζη και η γλυκόζη σε πρωτόγονους μετεωρίτες και σε δείγματα από τον αστεροειδή Μπένου που συλλέχθηκαν το 2020 οδήγησαν τους επιστήμονες στην υπόθεση ότι ορισμένα σάκχαρα μπορεί να προέρχονται από το διάστημα.
Ο Sephton είπε ότι είναι πιθανό τα σάκχαρα να είχαν ενσωματωθεί σε αστεροειδείς κατά τον σχηματισμό τους και τελικά να έφτασαν στην επιφάνεια της Γης μέσω μετεωριτών.
Ο Yoshihiro Furukawa, καθηγητής στο Τμήμα Επιστημών της Γης του Πανεπιστημίου Tohoku στην Ιαπωνία, ο οποίος ήταν μέλος μιας ομάδας που βρήκε σάκχαρα σε δείγματα από τον Μπένου, συμφώνησε ότι τα σάκχαρα μπορούν να φτάσουν στη Γη και σε άλλους πλανήτες μέσω κομητών και σκόνης αστεροειδών, αν και η διαδικασία του πώς προέκυψε η ζωή παραμένει ασαφής.
«Αυτό το εύρημα είναι πολύ ενδιαφέρον, καθώς περιμέναμε μια τέτοια πραγματική ανίχνευση», δήλωσε.
Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι μεταξύ 0,5 και 50 εκατομμυρίων μετρικών τόνων αυτής της ζάχαρης μπορεί να είχαν «πασπαλίσει» την επιφάνεια της Γης κατά τη διάρκεια του λεγόμενου Ύστερου Βαρύ Βομβαρδισμού (Late Heavy Bombardment), μια περίοδο πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν αστεροειδείς βομβάρδισαν τους εσωτερικούς πλανήτες του ηλιακού συστήματος. Ωστόσο, το αν συνέβη ένας τέτοιος βομβαρδισμός εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης, σύμφωνα με τη NASA.
Η ερυθρουλόζη, η οποία βρίσκεται σε μικρές ποσότητες στα βατόμουρα και σε ορισμένα άλλα φρούτα, παράγεται επίσης ως συστατικό για καλλυντικά προϊόντα –όπως αυτά για το τεχνητό μαύρισμα (self-tanning) και την απόδοση μπρονζέ όψης– καθώς αντιδρά με την εξωτερική στιβάδα της επιδερμίδας, προσδίδοντας μαυρισμένη όψη.
«Η ανίχνευση της ερυθρουλόζης είναι πολύ συναρπαστική διότι ανοίγει τη δυνατότητα ανακάλυψης στο διάστημα άλλων σακχάρων, όπως η ριβόζη που αποτελεί μέρος του RNA, και άλλων σημαντικών μορίων για την προέλευση της ζωής», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Carlos Briones, συν-συγγραφέας της μελέτης και ερευνητής μοριακής εξέλιξης στο Ισπανικό Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και στο Κέντρο Αστροβιολογίας.
Πηγή: CNN