Refugees and migrants arrive at the port of Lavrio from south Crete, to be transfered to the Reception and Identification Center of Malakasa, Athens, Greece, on July 10, 2025. More than 500 migrants arrived at the port of Lavrio near Athens on Thursday after being intercepted south of the island of Crete, as Greece implements emergency measures to address a surge in Mediterranean crossings from Libya. / Πρόσφυγες και μετανάστες φτάνουν στο λιμάνι του Λαυρίου από τη νότια Κρήτη, για να μεταφερθούν στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Μαλακάσας, στην Αθήνα, Ελλάδα, στις 10 Ιουλίου 2025. Πάνω από 500 μετανάστες έφτασαν στο λιμάνι του Λαυρίου κοντά στην Αθήνα την Πέμπτη, αφού εντοπίστηκαν νότια της Κρήτης, καθώς η Ελλάδα εφαρμόζει έκτακτα μέτρα για να αντιμετωπίσει την αύξηση των διελεύσεων στη Μεσόγειο από τη Λιβύη.
Η μεταμφίεση της προσφυγικής κίνησης σε ζήτημα «ασφάλειας», η υποβάθμιση της διεθνούς προστασίας σε έκτακτη και ιδιωτικοποιημένη ανθρωπιστική ανακούφιση και η ανάθεση της υποδοχής αιτούντων άσυλο σε «τρίτες» χώρες συγκροτούν, την τελευταία δεκαετία, μια συνεκτική στρατηγική αποτροπής. Κομβική στιγμή αυτής της πορείας υπήρξε η Κοινή Δήλωση ΕΕ Τουρκίας.
Μέσα από μια πολιτική συμφωνία χωρίς νομική ισχύ, η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκλώβισε χιλιάδες ανθρώπους σε καθεστώς παρατεταμένης αναμονής, σε δομές «έκτακτης ανάγκης» αποκομμένες από τον αστικό ιστό και το ευρωπαϊκό «κέντρο». Η Κοινή Δήλωση επιτάχυνε και εδραίωσε έναν «ασφαλειοποιημένο ανθρωπισμό»: μια εκδοχή κοινωνικής πολιτικής που υψώνει τείχη στα σύνορα και, ταυτόχρονα, παρέχει κατακερματισμένη και υπολειμματική ανθρωπιστική βοήθεια για την παυσίπονη διαχείριση των συνεπειών.
Δέκα χρόνια μετά, ο συλλογικός αυτός τόμος αποτιμά τις επιπτώσεις αυτής της «αντι-κοινωνικής» πολιτικής στην Ελλάδα. Αναδεικνύει τα θεσμικά αδιέξοδα, τις κοινωνικές ανισότητες που παγιώθηκαν, αλλά και τις αντιστάσεις και τις δυνατότητες διαμόρφωσης ενός εναλλακτικού παραδείγματος με επίκεντρο την αλληλεγγύη και τα δικαιώματα.
Επιστημονική Επιμέλεια:
Νίκος Κουραχάνης και Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος
Συντελεστές του Τόμου (αλφαβητικά):
Nidzara Ahmetasevic, Mark Akkerman, Mihai Alexandrescu, Martin Geiger, Carlotta Giordani, Giovanna Marconi, Georg Menz, Antoine Pécoud, Manja Petrovska
Αναστασία Αναστασιάδου, Αλεξάνδρα Ανδρούσου, Βασίλης Αράπογλου, Λίνα Βεντούρα, Κώστας Γούσης, Αγγελική Δημητριάδη, Απόστολος Καψάλης, Νέλλη Καμπούρη, Δημήτρης Κόρος, Νίκος Κουραχάνης, Όλγα Λαφαζάνη, Χάρης Μαλαμίδης, Ρεγγίνα Μαντανίκα, Ευθυμία Μακρίδου, Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος, Δημήτρης Παρσάνογλου, Ευθύμης Παπαταξιάρχης, Στάθης Παπασταθόπουλος, Εύα Παπατζανή, Μιχάλης Πουλημάς, Κατερίνα Ροζάκου, Αιμιλία Σαλβάνου, Γεωργία Σπυροπούλου, Σταύρος Σπυρέλλης, Δώρα-Δήμητρα Τελώνη, Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, Πάνος Χατζηπροκοπίου, Αναστασία Χαλκιά, Δημήτρης Χριστόπουλος, Νίκος Ξυπολιτάς, Μιχάλης Ψημίτης
Σελίδες: 400
Πρόγραμμα Ημερίδας:
Χαιρετισμός: Σταύρος Μαυρουδέας, Καθηγητής, Διευθυντής Εργαστηρίου Κοινωνικής Πολιτικής
Συντονισμός: Δημήτρης Αγγελίδης, Δημοσιογράφος, Εφημερίδα των Συντακτών
Ομιλητές:
Ειρήνη Βλάχου, Δικηγόρος
Απόστολος Καψάλης, Επίκουρος Καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Γιάννα Κούρτοβικ, Δικηγόρος
Δημήτρης Χριστόπουλος, Καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026, στις 19:00
Αμφιθέατρο Σάκη Καράγιωργα Ι, Ισόγειο Νέου Κτιρίου Παντείου