Φωτογραφία: Pixabay
Ένα φάρμακο για τη νόσο Αλτσχάιμερ ενδέχεται να μπορεί να προλάβει την εμφάνιση άνοιας πριν παρουσιαστούν τα πρώτα συμπτώματα, καθώς έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να απομακρύνει τις τοξικές πλάκες από τον εγκέφαλο μέσα σε μόλις τρεις μήνες.
Το Trontinemab, ένα φάρμακο που χορηγείται με μηνιαία έγχυση, θα δοθεί σε περίπου 1.600 ανθρώπους χωρίς προβλήματα μνήμης, αλλά με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, προκειμένου να εξεταστεί αν μπορεί να καθυστερήσει ή να αποτρέψει την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τη δοκιμή πιθανό «ορόσημο», καθώς ανοίγει τον δρόμο για μια νέα προσέγγιση στην αντιμετώπιση του Αλτσχάιμερ, παρόμοια με τη χρήση προληπτικών φαρμάκων για τη χοληστερόλη, αλλά αυτή τη φορά με στόχο τον εγκέφαλο.
Η κλινική δοκιμή φάσης ΙΙΙ, το τελευταίο στάδιο πριν από την πιθανή έγκριση μιας νέας θεραπείας, θα χρησιμοποιήσει εξετάσεις αίματος για να εντοπίσει τα άτομα που είναι πιθανότερο να ωφεληθούν.
Στη μελέτη θα συμμετάσχουν άτομα ηλικίας άνω των 55 ετών, τα οποία δεν παρουσιάζουν γνωστική έκπτωση, αλλά έχουν βιοδείκτες που συνδέονται με την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ.
Το Trontinemab, που αναπτύσσεται από την ελβετική φαρμακευτική εταιρεία Roche, δρα απομακρύνοντας τις κολλώδεις πλάκες αμυλοειδούς που συσσωρεύονται στον εγκέφαλο και θεωρούνται βασικός παράγοντας στην εξέλιξη της εκφυλιστικής νόσου.
Έρευνα που παρουσιάστηκε στο Διεθνές Συνέδριο της Ένωσης Αλτσχάιμερ στο Λονδίνο έδειξε ότι οι εξετάσεις αίματος μπορούν να εντοπίσουν υγιείς ηλικιωμένους ανθρώπους που έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Η Δρ Μαρία Καρίγιο, επικεφαλής επιστημονικών θεμάτων στην Ένωση Αλτσχάιμερ, ανέφερε ότι το μέλλον της αντιμετώπισης της νόσου βρίσκεται στην παρέμβαση στα πρώτα στάδια, ακόμη και πριν εμφανιστούν προβλήματα μνήμης.
«Αυτή είναι η στιγμή που οι θεραπείες μπορεί να έχουν το μεγαλύτερο όφελος, ίσως ακόμη και να εμποδίσουν τους ανθρώπους από το να εμφανίσουν ποτέ συμπτώματα άνοιας», δήλωσε.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι όσοι έχουν θετικό αποτέλεσμα στις εξετάσεις έχουν σχεδόν οκτώ στις δέκα πιθανότητες να εμφανίσουν γνωστική εξασθένηση μέσα σε μία δεκαετία.
Το Trontinemab αποτελεί εξέλιξη προηγούμενων φαρμάκων, όπως το lecanemab και το donanemab, τα οποία ήταν τα πρώτα που έδειξαν ότι μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ.
Το νέο φάρμακο ανήκει σε μια νέα γενιά θεραπειών, καθώς έχει σχεδιαστεί ώστε να φτάνει πιο αποτελεσματικά στον εγκέφαλο σε σχέση με τις προηγούμενες επιλογές.
Με αυτόν τον τρόπο, μεγαλύτερη ποσότητα του φαρμάκου μπορεί να φτάσει στο σημείο όπου σχηματίζονται οι πλάκες αμυλοειδούς, οι οποίες συνδέονται με την ανάπτυξη της νόσου.
Η νέα έρευνα δείχνει ότι το Trontinemab μπορεί να απομακρύνει τις πλάκες αμυλοειδούς πολύ ταχύτερα από τις υπάρχουσες θεραπείες.
Η νέα προσέγγιση αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες αντιμετωπίζουν το Αλτσχάιμερ, καθώς η θεραπεία μεταφέρεται από την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων στην πρόληψη της εξέλιξης της νόσου.
Ο στόχος είναι να εντοπίζονται οι άνθρωποι που βρίσκονται σε κίνδυνο πριν εμφανίσουν προβλήματα μνήμης και να ξεκινά η παρέμβαση σε ένα πολύ πρώιμο στάδιο.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η έγκαιρη απομάκρυνση των πλακών αμυλοειδούς μπορεί να καθυστερήσει ή ακόμη και να εμποδίσει την εμφάνιση άνοιας.
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι επιστήμονες κρατούν επιφυλάξεις. Η απομάκρυνση των πλακών αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η νόσος θα σταματήσει ή ότι όλα τα συμπτώματα μπορούν να αποφευχθούν.
Η μεγάλη κλινική δοκιμή φάσης ΙΙΙ αναμένεται να δώσει τις απαντήσεις για το αν το Trontinemab μπορεί πραγματικά να αλλάξει την πορεία της νόσου και να αποτελέσει μια προληπτική θεραπεία για εκατομμύρια ανθρώπους που κινδυνεύουν από Αλτσχάιμερ.
Τα προηγούμενα φάρμακα έχουν λάβει έγκριση για χρήση στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά δεν έχουν ενταχθεί στο NHS, καθώς θεωρήθηκαν μέχρι σήμερα ότι δεν προσφέρουν επαρκή σχέση κόστους-οφέλους.
Το Trontinemab, χάρη στον πιο αποτελεσματικό τρόπο δράσης του και τις πιθανώς λιγότερες παρενέργειες, θα μπορούσε να απαιτεί μικρότερη παρακολούθηση και να μειώσει το κόστος της θεραπείας.