***** ÐÑÏÓÏ×Ç - ÓÇÌÅÉÙÓÇ ÃÉÁ ÔÏÍ ÁÑ×ÉÓÕÍÔÁÊÔÇ ****** Ç öùôïãñáößá Ý÷åé ëçöèåß ÷ùñßò ôç ñçôÞ Üäåéá ôùí åéêïíéæüìåíùí. Ç äçìïóßåõóç ôùí ÷áñáêôçñéóôéêþí ôïõò ãßíåôáé áðïêëåéóôéêÜ ìå åõèýíç ôïõ ÷ñÞóôç *****
Έντονο προβληματισμό στον χώρο της μετεωρολογίας έχει προκαλέσει η απόφαση της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΕΜΥ) να περιορίσει τη δημόσια επταήμερη πρόγνωση του καιρού, μειώνοντας τον χρονικό ορίζοντα της επίσημης πρόβλεψης στις τρεις ημέρες.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένους κινδύνους από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως παρατεταμένους καύσωνες, υψηλές θερμοκρασίες και αυξημένη επικινδυνότητα για εκδήλωση πυρκαγιών.
Στον χώρο των μετεωρολόγων εκφράζονται ανησυχίες ότι η μείωση της διαθέσιμης πρόγνωσης μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα έγκαιρης ενημέρωσης των πολιτών, αλλά και του κρατικού μηχανισμού, ειδικά σε περιπτώσεις όπου απαιτείται προετοιμασία για επικίνδυνες μεταβολές του καιρού.
Το θέμα ανέδειξε με αναρτήσεις του στα social media ο πρώην διευθυντής της, Θοδωρής Κολυδάς, κάνοντας λόγο για υποβάθμιση της ΕΜΥ και χαρακτηρίζοντας την απόφαση της διοίκησης επιλογή με σοβαρές συνέπειες για την επιχειρησιακή πρόγνωση, την έγκαιρη προειδοποίηση και τελικά για την ίδια την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στα καιρικά φαινόμενα.
Μιλώντας το πρωί της Δευτέρας (13/7) στο ραδιόφωνο των Παραπολιτικών, ο κ. Κολυδάς ανέφερε ότι, απ’ όσο γνωρίζει, η εντολή για «κόψιμο» στην πρόγνωση της ΕΜΥ δόθηκε από τη διοίκηση της Υπηρεσίας λόγω έλλειψης προσωπικού.
Ερωτηθείς αν η Υπηρεσία παραμένει υπό τον έλεγχο του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, ο μετεωρολόγος απάντησε καταφατικά, υπενθυμίζοντας ότι πριν από τρία χρόνια είχαν ξεκινήσει διαδικασίες για τη μεταφορά της στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, οι οποίες όμως δεν ολοκληρώθηκαν. «Δυστυχώς δεν πέρασε, είχαμε πισωγύρισμα».
Σημείωσε ότι ο ίδιος είχε παρευρεθεί σε σχετική συζήτηση στη Βουλή, αλλά τελικά προέκυψαν, όπως είπε, «άλλα προσχήματα», πιθανότατα σχετιζόμενα με τον ρόλο της εθνικής άμυνας και τις προγνώσεις για τα αεροδρόμια -σε αντίθεση με άλλες χώρες, όπου η στρατιωτική μετεωρολογική υπηρεσία λειτουργεί εντελώς ξεχωριστά από την πολιτική.
Ο κ. Κολυδάς συνέδεσε την υποβάθμιση της ΕΜΥ και με το πρόβλημα προβολής της. «Μπορεί ο φούρνος σου να κάνει το καλύτερο ψωμί ή το ζαχαροπλαστείο σου να έχει τα καλύτερα γλυκά στη γειτονιά σου. Εάν δεν τα προβάλλεις, εάν δεν τα διαφημίσεις, εάν δεν καταλάβει ο κόσμος τι αξία έχουν, δεν περνάει».
Στο πλαίσιο αυτό, εξήγησε ότι η παρουσία της Υπηρεσίας στο διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα είναι πολύ περιορισμένη, με αποτέλεσμα η επίσημη πρόγνωση να απαξιώνεται πλέον όχι μόνο από το κοινό αλλά, όπως σημείωσε, και από την ίδια την υπηρεσία, η οποία παραπέμπει τον κόσμο στις αυτόματες προγνώσεις των μοντέλων.
Υπογράμμισε, δε, ότι η αξία μιας επίσημης εφταήμερης πρόγνωσης ήταν ότι λειτουργούσε ως «φρένο» απέναντι σε κινδυνολογία από ιδιώτες ή άλλους φορείς.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η απόφαση συνδέεται με τις σημαντικές ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού που αντιμετωπίζει η Υπηρεσία. Οι εργαζόμενοι στην ΕΜΥ έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι η στελέχωση παραμένει ανεπαρκής, γεγονός που δυσκολεύει την καθημερινή λειτουργία και την κάλυψη όλων των απαιτούμενων υπηρεσιών.
Οι ελλείψεις προσωπικού, σε συνδυασμό με τις αυξημένες απαιτήσεις που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή και η συχνότερη εμφάνιση έντονων φαινομένων, δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις σε μια υπηρεσία που έχει κρίσιμο ρόλο στην ενημέρωση και την πολιτική προστασία.
Παράλληλα, επανέρχεται η συζήτηση για τον τρόπο οργάνωσης και εποπτείας της ΕΜΥ, καθώς στο παρελθόν είχαν υπάρξει προτάσεις για διαφορετική διοικητική υπαγωγή της Υπηρεσίας, χωρίς ωστόσο να προχωρήσουν οι σχετικές αλλαγές.
Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, η επταήμερη πρόγνωση δεν αποτελεί απλώς μια γενική ενημέρωση για τον καιρό των επόμενων ημερών. Αποτελεί ένα εργαλείο προγραμματισμού για πολίτες, επαγγελματίες, φορείς πολιτικής προστασίας και κρατικές υπηρεσίες.
Οι σύγχρονες προγνώσεις βασίζονται σε τεράστιο όγκο δεδομένων που συλλέγονται από δορυφόρους, μετεωρολογικούς σταθμούς, ραντάρ κι άλλες πηγές παρατήρησης. Τα στοιχεία αυτά επεξεργάζονται από σύνθετα αριθμητικά μοντέλα πρόγνωσης, τα οποία βοηθούν τους επιστήμονες να εκτιμήσουν την εξέλιξη των καιρικών συστημάτων.
Ωστόσο, όσο αυξάνεται ο χρονικός ορίζοντας μιας πρόγνωσης, τόσο μεγαλώνει και η αβεβαιότητα. Για τον λόγο αυτό οι μετεωρολόγοι αξιολογούν διαφορετικά μοντέλα, συγκρίνουν τα αποτελέσματά τους και προσαρμόζουν τις εκτιμήσεις τους πριν προχωρήσουν σε επίσημες ενημερώσεις.
Μέρος της επιστημονικής κοινότητας υποστηρίζει ότι η παρουσία μιας ισχυρής και αξιόπιστης δημόσιας πρόγνωσης από την ΕΜΥ είναι απαραίτητη, ώστε οι πολίτες να έχουν πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση και να αποφεύγονται υπερβολές ή ανακριβείς εκτιμήσεις που συχνά κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Την ίδια στιγμή, επισημαίνεται ότι η αναβάθμιση της παρουσίας της Υπηρεσίας στην ψηφιακή ενημέρωση και η καλύτερη επικοινωνία των επιστημονικών δεδομένων προς το κοινό αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την ενίσχυση της αξιοπιστίας της.
Η συζήτηση για το μέλλον της ΕΜΥ αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι αυξανόμενες ανάγκες λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων καθιστούν αναγκαία την ενίσχυση των υποδομών, του προσωπικού και των υπηρεσιών πρόγνωσης.