Η διάσημη ωκεανογράφος Sylvia Earle και ο ακτιβιστής για την προστασία των κοραλλιογενών υφάλων Titouan Bernicot ενώνουν τις δυνάμεις τους για την προστασία των ωκεανών. Rolex/Tim McKenna
Η Σίλβια Ερλ έχει πολλούς τίτλους: ωκεανογράφος, θαλάσσια βιολόγος, πρωτοπόρος της βαθιάς θάλασσας. Ωστόσο, ίσως ο πιο χαρακτηριστικός είναι αυτός που της έδωσε ο φίλος και συνεργάτης της στην προστασία των ωκεανών, Τιτουάν Μπερνικό: «Αδελφή των Ωκεανών».
Στα 90 της χρόνια, η Ερλ συνεχίζει να υπερασπίζεται τη θάλασσα, έχοντας πίσω της μια καριέρα που εκτείνεται σε περισσότερα από 70 χρόνια. Από την καταγραφή θαλάσσιων φυτών μέχρι τις πρωτοποριακές αποστολές σε μεγάλα βάθη, έχει συμβάλει καθοριστικά στην κατανόηση του θαλάσσιου κόσμου.
Το 1979 κατέρριψε το ρεκόρ για την πιο βαθιά κατάδυση με ειδική στολή χωρίς σύνδεση με επιφάνεια, ενώ το 1990 έγινε η πρώτη γυναίκα επικεφαλής επιστήμονας της αμερικανικής Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA).
Το 2009 ίδρυσε την οργάνωση Mission Blue, μια πρωτοβουλία που προστατεύει σημαντικές θαλάσσιες περιοχές μέσω των λεγόμενων Hope Spots, περιοχών με ιδιαίτερη οικολογική αξία που προστατεύονται με τη συμμετοχή τοπικών κοινοτήτων.
Το έργο της Σίλβια Ερλ ενέπνευσε ανθρώπους όπως ο Τιτουάν Μπερνικό, ο οποίος μεγάλωσε στη Μοορέα της Γαλλικής Πολυνησίας και είδε από κοντά την καταστροφή των κοραλλιογενών υφάλων.
Η απώλεια του οικοσυστήματος που γνώριζε από παιδί τον οδήγησε να αφιερώσει τη ζωή του στην αποκατάσταση των κοραλλιών.
Το 2017 ίδρυσε την οργάνωση Coral Gardeners, μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε ως τοπική προσπάθεια φύτευσης κοραλλιών και εξελίχθηκε σε διεθνές κίνημα.
Σήμερα, η οργάνωση έχει φυτέψει περισσότερα από 221.000 κοράλλια σε έκταση άνω των 25.000 τετραγωνικών μέτρων υφάλων και σχεδιάζει να επεκτείνει τη δράση της σε 10 χώρες μέχρι το 2030.
Η Earle ίδρυσε το Mission Blue το 2009, με στόχο να δημιουργήσει ένα παγκόσμιο κίνημα για την προστασία των ωκεανών μέσω της διατήρησης που βασίζεται στις τοπικές κοινότητες. Σήμερα, το διεθνές δίκτυο των «Hope Spots» δίνει τη δυνατότητα σε τοπικούς υπερασπιστές του περιβάλλοντος να προστατεύουν ορισμένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια οικοσυστήματα του πλανήτη. Taylor Griffith
Η Σίλβια Ερλ και ο Τιτουάν Μπερνικό αναγνωρίζουν ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ωκεανοί είναι τεράστιες, όμως θεωρούν πως η ενημέρωση και η συμμετοχή των πολιτών μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην προστασία τους.
«Ο κόσμος δεν γνωρίζει γιατί πρέπει πραγματικά να ενδιαφέρεται για τον ωκεανό», ανέφερε η Ερλ. «Ο ωκεανός είναι τόσο μεγάλος και απέραντος. Μέχρι να καταλάβουμε ότι κρατά όλους μας ζωντανούς, γιατί να μας νοιάζει;».
Η διάσημη ωκεανογράφος υπενθυμίζει ότι η ζωή στη Γη εξαρτάται άμεσα από τη θάλασσα.
«Έχουμε ένα ενσωματωμένο σύστημα υποστήριξης της ζωής που ονομάζεται φύση, και το μεγαλύτερο μέρος του είναι ο ωκεανός. Το 97% του νερού βρίσκεται εκεί. Χωρίς νερό δεν υπάρχει ζωή. Χωρίς το μπλε, δεν υπάρχει πράσινο», σημείωσε.
Για την ίδια, η προστασία των κοραλλιογενών υφάλων, των φαλαινών και συνολικά των θαλάσσιων οικοσυστημάτων δεν αφορά μόνο τη διάσωση της φύσης, αλλά και την προστασία του ίδιου του ανθρώπου.
«Πρόκειται για την προστασία των υφάλων, την προστασία των φαλαινών, την προστασία του ωκεανού. Αλλά τελικά σημαίνει ότι προστατεύουμε τον εαυτό μας», τόνισε.
Η Σίλβια Ερλ, σήμερα 90 ετών, έχει αφιερώσει περισσότερες από επτά δεκαετίες στην εξερεύνηση και την προστασία των θαλασσών. Ωκεανογράφος και θαλάσσια βιολόγος, έγινε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία της θαλάσσιας επιστήμης.
Το 1979 κατέρριψε το ρεκόρ για τη βαθύτερη κατάδυση με αυτόνομη στολή στον βυθό της θάλασσας, ενώ το 1990 έγινε η πρώτη γυναίκα επικεφαλής επιστήμονας της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA).
Το 2009 ίδρυσε την οργάνωση Mission Blue, η οποία δημιουργεί και υποστηρίζει τις λεγόμενες «Περιοχές Ελπίδας» (Hope Spots), θαλάσσιες ζώνες μεγάλης οικολογικής σημασίας που χρειάζονται προστασία.
Το έργο της ενέπνευσε μια νέα γενιά ανθρώπων που αγωνίζονται για τη σωτηρία των ωκεανών, ανάμεσά τους και τον Τιτουάν Μπερνικό.
Αυτό που ξεκίνησε πριν από σχεδόν 20 χρόνια ως όραμα της Earle για την ενίσχυση της προστασίας των ωκεανών έχει εξελιχθεί σε ένα παγκόσμιο δίκτυο ανθρώπων που υπερασπίζονται τη θάλασσα. Σήμερα, το Mission Blue υποστηρίζει περισσότερα από 170 «Hope Spots» σε 116 χώρες. Taylor Griffith
Ο Μπερνικό μεγάλωσε στη Μοορέα της Γαλλικής Πολυνησίας και είδε από κοντά την καταστροφή των κοραλλιογενών υφάλων της περιοχής του. Η εικόνα αυτή τον οδήγησε στην απόφαση να αφιερώσει τη ζωή του στην αποκατάστασή τους.
Το 2017 ίδρυσε την οργάνωση Coral Gardeners, η οποία ξεκίνησε ως μια τοπική προσπάθεια φύτευσης κοραλλιών και εξελίχθηκε σε διεθνές πρόγραμμα προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Μέχρι σήμερα, η οργάνωση έχει φυτέψει περισσότερα από 221.000 κοράλλια σε έκταση περίπου 25.100 τετραγωνικών μέτρων υφάλων και σχεδιάζει να επεκτείνει τη δράση της σε 10 χώρες έως το 2030.
Η Ερλ και ο Μπερνικό συνεργάζονται πλέον για την αποκατάσταση κατεστραμμένων υφάλων, χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες, επιστημονικές μεθόδους και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί νέες απειλές για τους κοραλλιογενείς υφάλους, με την αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών να προκαλεί εκτεταμένα φαινόμενα λεύκανσης των κοραλλιών.
Ο Τιτουάν Μπερνικό παραδέχεται ότι ανησυχεί για το μέλλον, όμως θεωρεί πως ακόμη και οι δύσκολες συνθήκες μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία για επιστημονική πρόοδο.
Η Coral Gardeners πειραματίζεται με πιο ανθεκτικά κοράλλια, τα οποία μπορούν να επιβιώσουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες. Στόχος είναι η δημιουργία υφάλων που θα μπορούν να ανταπεξέλθουν στις νέες κλιματικές συνθήκες.
«Είναι μια ευκαιρία να βελτιώσουμε τις επιστημονικές μεθόδους μας. Πιστεύω ότι αυτός είναι ο μόνος δρόμος», ανέφερε ο Μπερνικό.
Τόσο η Mission Blue όσο και η Coral Gardeners βασίζονται σε μια κοινή αρχή: η προστασία της φύσης λειτουργεί καλύτερα όταν συμμετέχουν οι άνθρωποι που γνωρίζουν καλύτερα ένα οικοσύστημα.
Όταν η Σίλβια Ερλ ίδρυσε τη Mission Blue, στόχος της ήταν να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να προστατεύσουν τα μέρη που αγαπούν.
Σήμερα, η οργάνωση υποστηρίζει περισσότερες από 170 «Περιοχές Ελπίδας» σε 116 χώρες, συνεργαζόμενη με επιστήμονες, περιβαλλοντικές ομάδες και τοπικούς ηγέτες.
Η Ερλ υπογραμμίζει ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται κοντά σε ένα οικοσύστημα είναι συχνά αυτοί που μπορούν να το προστατεύσουν καλύτερα.
Αντίστοιχα, η Coral Gardeners, καθώς επεκτείνεται σε χώρες όπως τα Φίτζι και η Ταϊλάνδη, συνεργάζεται με κατοίκους των περιοχών, τους εκπαιδεύει και τους δίνει ενεργό ρόλο στη φροντίδα των κοραλλιών.
Παρά τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο ωκεανός, η Earle και ο Bernicot παραμένουν αισιόδοξοι. «Κανείς δεν μπορεί να κάνει μόνος του όλα όσα χρειάζονται, αλλά αν αρκετοί άνθρωποι αναλάβουν δράση εκεί όπου έχουν τη δυνατότητα να αλλάξουν κάτι, τότε χρειάζεται απλώς λίγη υπομονή», λέει η Earle. Rolex/Tim McKenna
Όταν ο Μπερνικό ξεκίνησε να φυτεύει κοράλλια, αντιμετώπισε αντιδράσεις και δυσκολίες στην προσπάθειά του να πάρει τις απαραίτητες άδειες.
«Βάλτε με στη φυλακή, δεν με νοιάζει. Είμαι απλώς ένα παιδί που προσπαθεί να σώσει αυτό που αγαπά», είχε πει χαρακτηριστικά.
Η επιμονή του τελικά οδήγησε σε αλλαγή στάσης. Ο πρόεδρος της Γαλλικής Πολυνησίας αναγνώρισε επίσημα την ανάγκη προστασίας των κοραλλιογενών υφάλων και ανακοίνωσε τη δημιουργία πλαισίου εκπαίδευσης και επαγγελματικής αναγνώρισης για τους ανθρώπους που ασχολούνται με την αποκατάσταση των κοραλλιών.
Ο Μπερνικό πλέον θέλει η προστασία των υφάλων να γίνει μια παγκόσμια προσπάθεια.
«Τα προηγούμενα εννέα χρόνια οι άνθρωποι μας παρακολουθούσαν να αποκαθιστούμε τους υφάλους. Τα επόμενα εννέα χρόνια θέλουμε να συμμετέχουν όλοι. Ο καθένας που έχει χέρια μπορεί να γίνει κηπουρός της θάλασσας», σημείωσε.
Η αποκατάσταση των κοραλλιών δεν βασίζεται πλέον μόνο σε δύτες που φυτεύουν κομμάτια υφάλων με το χέρι.
Η Coral Gardeners συνεργάζεται με μηχανικούς και επιστήμονες από κορυφαία πανεπιστήμια και τεχνολογικές εταιρείες για τη δημιουργία νέων εργαλείων που κάνουν την αποκατάσταση πιο γρήγορη και αποτελεσματική.
Η ερευνητική ομάδα CG Labs χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για την παρακολούθηση της υγείας των υφάλων, την καταγραφή πληθυσμών ψαριών και την ανάπτυξη κοραλλιών πιο ανθεκτικών στη θερμότητα.
Στη Μοορέα, μετά τη φύτευση δεκάδων χιλιάδων κοραλλιών, η ομάδα ανέφερε ότι μέσα σε περίπου έναν χρόνο οι πληθυσμοί ψαριών στις αποκατεστημένες περιοχές διπλασιάστηκαν.
Η ίδια η Σίλβια Ερλ έχει επίσης συμβάλει στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών εξερεύνησης των ωκεανών μέσω της DOER Marine, βοηθώντας τους επιστήμονες να αποκτήσουν πρόσβαση σε περιοχές της βαθιάς θάλασσας που μέχρι σήμερα ήταν δύσκολο να μελετηθούν.
Για τη Σίλβια Ερλ, η προστασία των κοραλλιών δεν μπορεί να γίνει απομονωμένα.
Οι ύφαλοι εξαρτώνται από ένα πολύ μεγαλύτερο δίκτυο ζωής, στο οποίο συμμετέχουν τα ψάρια, τα φύκια, τα θαλάσσια λιβάδια, τα μαγκρόβια δάση και χιλιάδες άλλα είδη.
«Δεν προσπαθούμε να αποκαταστήσουμε μόνο τα κοράλλια. Προσπαθούμε να αποκαταστήσουμε ολόκληρο το οικοσύστημα», λέει ο Μπερνικό.
Η Ερλ τονίζει ότι όλα τα θαλάσσια συστήματα συνδέονται μεταξύ τους, από τους κοραλλιογενείς υφάλους μέχρι την Αρκτική και την Ανταρκτική.
Η προστασία ενός μόνο οικοσυστήματος μπορεί τελικά να συμβάλει στην προστασία ολόκληρου του πλανήτη.
Το CG Labs των Coral Gardeners φέρνει κοντά μηχανικούς και επιστήμονες με στόχο την εξέλιξη των μεθόδων αποκατάστασης των κοραλλιογενών υφάλων. Από την παρακολούθηση των υφάλων με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης έως τον εντοπισμό κοραλλιών που μπορούν να αντέξουν στις κλιματικές αλλαγές, η ομάδα αξιοποιεί την καινοτομία για να βοηθήσει τα θαλάσσια οικοσυστήματα να ανακάμψουν. Noe Langronier/Coral Gardeners
Παρά τις μεγάλες απειλές που αντιμετωπίζουν οι θάλασσες, οι δύο επιστήμονες επιμένουν ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο δράσης.
Για την Ερλ, το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι ότι πολλοί άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται πόσο σημαντικός είναι ο ωκεανός για την καθημερινή ζωή.
Η ίδια υπενθυμίζει ότι η θάλασσα ρυθμίζει το κλίμα, φιλοξενεί τεράστια βιοποικιλότητα και αποτελεί βασικό παράγοντα για την επιβίωση του ανθρώπου.
«Η προστασία των υφάλων, των φαλαινών και των ωκεανών σημαίνει τελικά προστασία του ίδιου μας του εαυτού», καταλήγει.
Η μάχη για τους ωκεανούς δεν αφορά μόνο τα κοράλλια ή τα θαλάσσια είδη. Αφορά την ισορροπία ολόκληρου του πλανήτη. Για τη Σίλβια Ερλ και τον Τιτουάν Μπερνικό, η λύση περνά μέσα από την επιστήμη, την τεχνολογία αλλά κυρίως από την αλλαγή νοοτροπίας: να δούμε τη θάλασσα όχι ως έναν ανεξάντλητο πόρο, αλλά ως το σύστημα που στηρίζει τη ζωή στη Γη.
Πηγή: CNN