ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ / EUROKINISSI
Είναι, τελικά, η κλιματική κρίση που ανάβει τις φωτιές και ευθύνεται για όσα ζει αυτό το καλοκαίρι η Ευρώπη ή, μήπως, η κλιματική απορρύθμιση έρχεται και «δένει» με μια σειρά ελλείψεων και κενών;
Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη, η κλιματική αστάθεια και η επιδείνωση των κλιματικών φαινομένων ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τις πυρκαγιές που κατακαίουν επί μέρες τεράστιες εκτάσεις στην Ισπανία και τη Γαλλία, πρόσφατα και στην Ελλάδα.
Για να το καταλάβεις δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός. Οι εντεινόμενες κλιματικές μεταβολές αυξάνουν τη μέση θερμοκρασία, δημιουργούν κύματα καύσωνα και παρατείνουν τις περιόδους ξηρασίας, πράγμα που σημαίνει ότι, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των ανέμων, κάνουν τη βλάστηση ακόμα πιο εύφλεκτη.
Το κατάλληλο περιβάλλον, λοιπόν, υπάρχει… Για να μπει φωτιά, ωστόσο, χρειάζεται και «προσάναμα». Πράξεις ή παραλείψεις, δηλαδή, που δημιουργούν τις προϋποθέσεις, ώστε η κλιματική κρίση να εξελιχθεί σε κλιματική βόμβα που κατακαίει τεράστιες δασικές εκτάσεις.
Η φωτιά, άλλωστε, χρειάζεται καύσιμη ύλη… Κι εδώ δεν ευθύνεται καμία κλιματική αλλαγή, αλλά η εγκατάλειψη του δάσους στην τύχη του προ και μετά πυρκαγιάς.
Πριν από τη φωτιά το δάσος γίνεται απροσπέλαστο, δεν καθαρίζεται, δεν ελέγχεται, με μια κουβέντα δεν προστατεύεται… Αλλά και μετά την πυρκαγιά, το δάσος παραδίδεται και πάλι στη μοίρα του, περιμένοντας στην πραγματικότητα πότε θα πάρει και πάλι φωτιά!
Υπάρχουν πυρκαγιές που τα τελευταία χρόνια έκαναν στάχτη και τους τελευταίους πράσινους πνεύμονες, όπως συνέβη πρόσφατα με το τεράστιο πύρινο μέτωπο της Δυτικής Αττικής. Σε καμία ωστόσο περίπτωση δεν έγινε αυτό που έπρεπε να γίνει…
Τα καμένα δάση – χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Πάρνηθας – αφέθηκαν να αναγεννηθούν με τη φυσική αναδάσωση, χωρίς σχεδιασμό και χάραξη αντιπυρικών ζωνών, άρα χωρίς δίκτυο καθαρισμού και πυρασφάλειας, που θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την εκδήλωση κάποιας νεότερης πυρκαγιάς.
Στις περισσότερες περιπτώσεις αναζητούμε τον δράστη που άναψε τη φωτιά από πρόθεση ή από αμέλεια, ξεχνώντας ίσως ότι πολύ περισσότερα από τα περιστατικά κακόβουλης ή ανεύθυνης δραστηριότητας είναι αυτά που συνηθίσαμε να ανεχόμαστε: την εγκατάλειψη της υπαίθρου, την ελλιπή διαχείριση του δάσους, τη σύγχυση αρμοδιοτήτων, την αυθαίρετη δόμηση, την αδυναμία υπογειοποίησης του ηλεκτρικού δικτύου και, φυσικά, τις διάσπαρτες βόμβες των ΧΥΤΑ που εξακολουθούν να λειτουργούν, σε πείσμα της νομοθεσίας.
Όλα αυτά ανάβουν το φυτίλι και οδηγούν με πλήρη ασφάλεια σε μία εφιαλτική πραγματικότητα, που οι αριθμοί πιστοποιούν σοκαριστικά: γιατί μπορεί να μη το συλλαμβάνει ο νους μας, αλλά σύμφωνα με τις πιο επικαιροποιημένες καταγραφές, το 42% των δασών της Αττικής κάηκε τα τελευταία δέκα χρόνια!
Φταίει για αυτό η κλιματική κρίση. Ναι, φταίει κι αυτή. Αλλά όχι μόνο. Οι πυροσβέστες, όλοι αυτοί που το καλοκαίρι αποκαλούμε «ήρωες» για να τους ξεχάσουμε λίγους μήνες αργότερα, έχουν ένα μότο: «οι φωτιές», λένε, «σβήνουν τον χειμώνα»…Και εννοούν ότι χωρίς πρόληψη και σχεδιασμό θα συνεχίσουμε να καιγόμαστε.