Από την Πέμπτη 7 έως και την Κυριακή 10 Μαΐου 2026, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης 2026 επιστρέφει στο γνώριμο πεδίο της: το ΔΕΘ-HELEXPO. Μια διοργάνωση που εδώ και 22 χρόνια προσπαθεί να αποδείξει ότι το βιβλίο δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο, αλλά μια ζωντανή, μετακινούμενη συνθήκη.
Για δεύτερη χρονιά, την ευθύνη έχει το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού, ο νέος θεσμικός παίκτης που ιδρύθηκε το 2024 και φιλοδοξεί να μετατρέψει τη ΔΕΒΘ από ένα τετραήμερο γεγονός σε έναν άξονα πολιτιστικής δραστηριότητας που απλώνεται μέσα στη χρονιά, εντός και εκτός συνόρων. Για φέτος τιμώμενη χώρα θα είναι η Βουλγαρία.
Το φετινό θέμα, «Γενιά Αναγνωστών / Δημιουργοί Βιβλίων (GeneReaders_BookGenerators)», συνομιλεί άμεσα με το Έτος Φιλαναγνωσίας 2026–27 που έχει κηρύξει το ΕΛΙΒΙΠ. Η ΔΕΒΘ δεν είναι πια μόνο μια έκθεση. Είναι ένας τόπος συνάντησης διαφορετικών ταχυτήτων: εκδοτών, συγγραφέων, επαγγελματιών, παιδιών, αναγνωστών που ψάχνουν κάτι – ή απλώς περιφέρονται ανάμεσα στα περίπτερα. Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε παρουσιάσεις, υπογραφές και συζητήσεις, ίσως να ξανατίθεται το πιο απλό ερώτημα, ποιος διαβάζει και γιατί.
Πίσω από τον γενικό τίτλο της «φιλαναγνωσίας», η φετινή ΔΕΒΘ ανοίγει μερικές πιο ουσιαστικές συζητήσεις. Με άλλα λόγια: όχι μόνο τι διαβάζουμε, αλλά και πώς κυκλοφορεί, μεταφράζεται, πουλιέται και επιβιώνει το βιβλίο σήμερα:
Οι αριθμοί (που λένε πάντα μια ιστορία)
Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι απλώς στατιστική. Είναι μια χαρτογράφηση του πού βρίσκεται -και πού θέλει να πάει- το οικοσύστημα του βιβλίου
Στην τέταρτη χρονιά του, το πρόγραμμα fellowship του Κέντρο Δικαιωμάτων Διάλογος μοιάζει να έχει αφήσει πίσω του τη φάση της υπόσχεσης και να μπαίνει σε εκείνη της επιβεβαίωσης. Οι αριθμοί το λένε καθαρά, 191 αιτήσεις από 61 χώρες – μια γεωγραφία σχεδόν μυθιστορηματική, που απλώνεται από την Ευρώπη μέχρι τη Μέση Ανατολή και πέρα. Από αυτές, επιλέχθηκαν 20 επαγγελματίες από 15 χώρες – Αρμενία, Ρουμανία, Πολωνία, Αίγυπτος, Τσεχία, Ελβετία, Ολλανδία, Τουρκία, Γερμανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ – μέσα από μια διαδικασία που συντονίστηκε από το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού και τους συνδέσμους εκδοτών. Δέκα ακόμη επαγγελματίες θα εκπροσωπήσουν την τιμώμενη χώρα, ενώ άλλοι δέκα μπαίνουν στο πρόγραμμα με ανεξάρτητη συμμετοχή. Συνολικά, περισσότερες από 20 εκδηλώσεις θα συγκροτήσουν έναν πυκνό, σχεδόν πολυφωνικό κορμό δράσεων.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον δεν είναι μόνο η ποσότητα, αλλά η μετατόπιση. Αυξημένο ενδιαφέρον από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία — που θα είναι η τιμώμενη χώρα το 2025 — την Ισπανία, την Τουρκία, ακόμη και την Ινδία. Σαν να αλλάζει σιγά-σιγά το κέντρο βάρους, σαν να ξαναχαρτογραφείται η διεθνής εκδοτική συνομιλία. Και ύστερα είναι τα ονόματα. Εκδοτικοί οίκοι όπως οι Farrar, Straus and Giroux, Penguin Random House UK, Grupo Planeta, Mondadori Group, Éditions Gallimard και HarperCollins δεν είναι απλώς συμμετοχές – είναι ενδείξεις ότι το πρόγραμμα αρχίζει να εγγράφεται σε έναν μεγαλύτερο χάρτη.
Η Θεσσαλονίκη γίνεται το σημείο συνάντησης Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, εικονογράφων και μεταφραστών. Ανάμεσα στους επισκέπτες από το εξωτερικό θα έχουμε την ευκαιρία να συναντήσουμε τον Dominic Amerena, μία από τις νέες ελπιδοφόρες φωνές της Αυστραλέζικης λογοτεχνίας, που θα παρουσιάσει το πολυβραβευμένο του ντεμπούτο «Τα θέλω όλα» (εκδ. Γεννήτρια). Τον διεθνούς φήμης Κουβανό ποιητή Víctor Rodríguez Núñez που μεταφράζεται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα με την ποιητική ανθολογία του «Άγρια άλγεβρα» (εκδ. Ειρήνη). Τον Ισλανδό ποιητή Haukur Ingvarsson και την Βάσκα ποιήτρια Tere Irastortza Garmendia που θα συμμετέχουν σε συζητήσεις για τις Όψεις της σκανδιναβικής & Βόρειων Χωρών ποίησης και για τη Σύγχρονη ισπανόφωνη ποίηση αντίστοιχα (εκδ. Σαιξπηρικόν). Τον διεθνούς φήμης παλαιστίνιο ποιητή Najwan Darwish που θα παρουσιάσει τη δίγλωσση έκδοση του βιβλίου του «Κάθε φορά που πλησιάζω μια καταιγίδα» (εκδ. Κυβέρτι).
Η Ιρανο-Σουηδή συγγραφέας Athena Farrokhzad και ο Ελληνο-Σουηδός μεταφραστής και συγγραφέας Αντώνης Μπογαδάκης θα παρουσιάσουν τα βιβλία τους «Η χρονιά του γαϊδάρου» και «Ο περίπατος των δέντρων». Μαζί τους θα συμμετάσχει ο Έλληνας ποιητής Πέτρος Ισαακίδης, ο οποίος ζει στο Κέιπ Τάουν, και θα μιλήσει για το βιβλίο του «Volcanoed / Ηφαιστειωθείς» (εκδ. Θράκα).
Οι πολυβραβευμένοι συγγραφείς Evald Flisar και Sarai Shavit επισκέπτονται τη Θεσσαλονίκη με σκοπό να παρουσιάσουν τις ελληνικές εκδόσεις τους, τα μυθιστορήματα «Η Αλίκη στη χώρα των τεράτων» & «Κοίτα από το παράθυρο» και το ποιητικό μυθιστόρημα «Σχήματα Λόγου» αντίστοιχα (εκδ. Βακχικόν), με την υποστήριξη του Creative Europe και της πρεσβείας της Σλοβενίας στην Αθήνα.
Ο Dato Magradze, ένας από τους σημαντικότερους Γεωργιανούς ποιητές, υποψήφιος για Νόμπελ Λογοτεχνίας 2011 και στιχουργός του εθνικού ύμνου της χώρας του, θα παρουσιάσει την ποιητική του συλλογή «Η γόνιμη» (εκδ. Εντύποις), ενώ ο Virgjil Muçi, μία από τις δυναμικότερες λογοτεχνικές φωνές της Αλβανίας, θα μας συστήσει την «Πριγκίπισσα της Σελήνης» (εκδ. Ευρασία). Παρόντες στην έκθεση θα είναι και οι Adnan Özer και Cenk Gündoğdu (εκδ. Γκοβόστης), από τους σημαντικότερους ποιητές της σύγχρονης Τουρκικής λογοτεχνίας, οι οποίοι θα συμμετέχουν σε συζήτηση για τους Ποιητές μέσα κι έξω από τον πόλεμο.
Ο καθηγητής Νεοελληνικών σπουδών του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου, Tudor Dinu (εκδ. Ακρίτας) έρχεται στη Θεσσαλονίκη καλεσμένος του Υπουργείου Πολιτισμού της Ρουμανίας, ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνα και συγγραφέας Miha Kovač παρουσιάζει το δοκίμιό του «Διαβάζω άρα υπάρχω. Δέκα λόγοι να διαβάζουμε βιβλία στην ψηφιακή εποχή» (εκδ. Το Μέλλον) σχετικά με τη φιλαναγνωσία, ενώ οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης καλούν τον Robert Hayden, Ομότιμο Καθηγητή στο Τμήμα Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ για την παρουσίαση του βιβλίου του «Από τη Γιουγκοσλαβία στα Δυτικά Βαλκάνια: Μελέτες ενός ευρωπαϊκού διαμελισμού, 1991-2011».
Ο Sandrone Dazieri, ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής αστυνομικής λογοτεχνίας, έρχεται στη Θεσσαλονίκη, καλεσμένος του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών. Συγγραφέας, σεναριογράφος και δημοσιογράφος, έχει γνωρίσει διεθνή επιτυχία με την τριλογία «Colomba Caselli», με πρώτο τίτλο το «Σκότωσε τον Πατέρα», ενώ ως σεναριογράφος και headwriter έχει επιμεληθεί αρκετές εξαιρετικά επιτυχημένες τηλεοπτικές σειρές.
Προσκεκλημένος του Ινστιτούτου Γκαίτε και του Ιδρύματος Heinrich Böll Θεσσαλονίκης, ο Valentin Groebner παρουσιάζει το βιβλίο του «Retroland» (εκδ. Λέμβος), μας ταξιδεύει σε τόπους όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει παγώσει και εξερευνά πώς γεννήθηκε ο «τουρισμός της Ιστορίας».
Το Ινστιτούτο Γκαίτε Θεσσαλονίκης φέρνει στην έκθεση και τον μπεστ σέλερ συγγραφέα Carsten Henn με το τρυφερό, βιβλιοφιλικό του μυθιστόρημα «Ο ταχυδρόμος των βιβλίων» (εκδ. Μεταίχμιο), αλλά και τον Leif Randt με το μυθιστόρημά του «Allegro Pastell» (εκδ. Ελκυστής), που θεωρείται ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ερωτικά μυθιστορήματα των Millennials.
Καλεσμένη του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης είναι η Αλγερινή λογοτέχνις Kaouther Adimi με το βιβλίο της «Με άνεμο κακό» (εκδ. Πόλις), ένα σαρωτικό πορτρέτο της Αλγερίας, που εκτείνεται σχεδόν σε έναν αιώνα, από τον αποικισμό μέχρι τον αγώνα για ανεξαρτησία, μέχρι το 1992, όταν η χώρα βυθίζεται σε εμφύλιο πόλεμο. Η Πρεσβεία της Πολωνικής Δημοκρατίας μας συστήνει την Urszula Honek, τη διακεκριμένη Πολωνή δημιουργό και νικήτρια του Grand Prix στον ποιητικό διαγωνισμό Rainer Maria Rilke, η οποία έρχεται με τη συλλογή διηγημάτων «Λευκές νύχτες» που την έβαλε στη λίστα του International Booker Prize 2024.
104 είναι οι εκδηλώσεις για παιδιά και εφήβους που θα διοργανώσουν 40 εκδοτικοί οίκοι και 17 εκπαιδευτικοί & πολιτιστικοί φορείς. Οι 40 από αυτές απευθύνονται σε οργανωμένες ομάδες μαθητών.
Την Πέμπτη 7 και την Παρασκευή 8 Μαΐου, με την έγκριση και την πολύτιμη συνεργασία της Περιφέρειας Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας και των Διευθύνσεων Α’ θμιας και Β’ θμιας Εκπαίδευσης ν. Θεσσαλονίκης, η Έκθεση θα υποδεχτεί περισσότερες από 65 οργανωμένες ομάδες από Νηπιαγωγεία, Δημοτικά, Γυμνάσια και ειδικά σχολεία των νομών Θεσσαλονίκης και των γύρω νομών, με τη συμμετοχή περίπου 2500 μαθητών σε συντονισμένες εκδηλώσεις. Παράλληλα, επιπλέον ομάδες μαθητών θα επισκεφθούν την Έκθεση για περιήγηση, ανεξάρτητα από τις εκδηλώσεις.
Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί Έκθεση Ελλήνων εικονογράφων με θέμα «Η Βιβλιοθήκη των Ηρώων Ex Libris από τη Λογοτεχνία της Φαντασίας» σε συνεργασία με το ελληνικό τμήμα της ΙΒΒΥ – Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, καθώς και αντίστοιχη Μαθητική έκθεση με τη συμμετοχή σχολείων του νομού Θεσσαλονίκης, αλλά και αφιέρωμα στην τιμώμενη χώρα Βουλγαρία με τίτλο «BGR – Γράμματα που ενώνουν. Γέφυρες και περάσματα» – σε συνεργασία με το Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών με podcasts και ζωντανές αφηγήσεις από τη λαϊκή προφορική παράδοση της Βουλγαρίας και της Ελλάδας.
Επίσης, θα πραγματοποιηθούν εργαστήρια για παιδιά από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, το ελληνικό τμήμα της ΙΒΒΥ – Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, το Διαβάζοντας Μεγαλώνω, το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού και το Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών.
Την τελευταία δεκαετία η βουλγαρική λογοτεχνία αποκτά όλο και μεγαλύτερη ορατότητα διεθνώς. Εξέχουσες φωνές της σύγχρονης βουλγαρικής πεζογραφίας κερδίζουν παγκόσμια αναγνώριση ενώ εκδίδονται πολυάριθμες μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες. Η βουλγαρική λογοτεχνία είναι περήφανη για το Διεθνές Βραβείο Booker του Georgi Gospodinov (2023), καθώς και για την επιλογή της Rene Karabash για τη βραχεία λίστα του ίδιου βραβείου (2026). Το 2024, 2025 και 2026 δεκάδες μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές και διηγήματα εκδόθηκαν σε πολλές γλώσσες ανά τον κόσμο. Οι Βούλγαροι συγγραφείς και οι μεταφραστές τους γίνονται ευρύτερα γνωστοί εντός και εκτός συνόρων μέσα από βραβεία EUPL και υποψηφιότητες PEN, ενώ ταλαντούχοι εικονογράφοι συμμετέχουν σε σημαντικές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και διεθνείς εκθέσεις βιβλίου
Από την Βουλγαρία ειδικότερα θα συμμετέχουν: Η Elena Alexieva, μία από τις πιο εμβληματικές σύγχρονες Βουλγάρες συγγραφείς και θεατρικές συγγραφείς, η συλλογή διηγημάτων της οποίας, «Η διακοπή της σαμσάρας», μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδ. Βακχικόν. Η Iana Boukova, μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού ποίησης ΦΡΜΚ. Ποιητικές συλλογές της κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδ. Ίκαρος, ΦΡΜΚ και Μικρή Άρκτος, ενώ σύντομα θα κυκλοφορήσει και μυθιστόρημά της από τις εκδ. Αντίποδες. Η Rene Karabash (*Irena Ivanova), συγγραφέας, σεναριογράφος και θεατρική συγγραφέας που έχει κάνει αίσθηση με την «Ορκισμένη» (εκδ. Μεταίχμιο), έναν queer στοχασμό για την ομοφυλοφιλική αγάπη, την οικογένεια και την τιμή, ενώ σύντομα αναμένεται το καινούργιο της βιβλίο «Γράμματα του Ομάρ στη μελλοντική του σύζυγο». Η Teodora Dimova, μέλος της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών και μία από τις πιο αναγνωρισμένες Βουλγάρες συγγραφείς, την οποία γνωρίζουμε στην Ελλάδα από τα βιβλία της «Οι Μητέρες» και «Λαβωμένοι» (εκδ. Έναστρον), ενώ ετοιμάζεται το τρίτο της βιβλίο «Δεν σας γνωρίζω». Η Ina Valchanova, δημοσιογράφος, συγγραφέας και παραγωγός ραδιοφωνικού θεάτρου, το βιβλίο της οποίας «Η Νήσος Κραχ» θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις εκδ. Βακχικόν. Ο Alexander Sekulov είναι από τους πιο ενδιαφέροντες σύγχρονους βραβευμένους Βούλγαρους συγγραφείς και θεατρικός συγγραφέας στο Drama Theater – Plovdiv. Η διακεκριμένη Kapka Kaneva, συγγραφέας, εικονογράφος και σχεδιάστρια βιβλίων. Ο Todor P. Todorov, φιλόσοφος και πεζογράφος. Η Zornitsa Hristova, συγγραφέας και αρχισυντάκτρια του ειδησεογραφικού μέσου για παιδιά Vijte, που «απολαμβάνει την ποικιλία ερωτήσεων των παιδιών — καθώς και την πρόκληση να τις απαντήσει». Επίσης στην ΔΕΒΘ θα έρθει ο Σπύρος Ν. Παππάς, ερευνητής στον τομέα της λογοτεχνίας, συγγραφέας και μεταφραστής που μεταξύ άλλων έχει γράψει εκτενή αφιερώματα στο έργο του Georgi Gospodinov και του Svetoslav Minkov, καθώς και η Blagorodna (Rony) Filevska-Panagou, ιστορικός-εθνολόγος (PhD), δημοσιογράφος και βραβευμένη μεταφράστρια από τα βουλγαρικά και τα ελληνικά, καθώς και μέλος του PEN Greece.
Στο επαγγελματικό πρόγραμμα της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης θα συμμετάσχουν δέκα εκδότες από τη Βουλγαρία, δίνοντας την ευκαιρία στους Έλληνες συγγραφείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς της πεζογραφίας, του παιδικού βιβλίου, της ποίησης και του non-fiction να αποκτήσουν μεγαλύτερη ορατότητα στη Βουλγαρία, μέσα από περισσότερες μεταφράσεις ελληνικών τίτλων στα βουλγαρικά.
Εκτός από τον Δήμο Θεσσαλονίκης και την ΔΕΘ-HELEXPO, στρατηγικούς συνεργάτες της ΔΕΒΘ, θα υπάρξουν και φέτος συνέργειες με φορείς, όπως το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το ΚΘΒΕ, η Δημοτική Βιβλιοθήκη, το MOMus, η ΕΡΤ, ενώ για ακόμη μία χρονιά η Fraport διαθέτει χώρους για την προβολή της έκθεσης στο αεροδρόμιο.
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα διοργανωθούν στην πόλη δράσεις εξωστρέφειας και φιλαναγνωσίας και καλλιτεχνικά events που θα ανακοινώνονται από τη διοργάνωση.
Το αναλυτικό πρόγραμμα της 22ης ΔΕΒΘ, καθώς και τα Δελτία Τύπου, θα τα βρείτε στην ιστοσελίδα της διοργάνωσης η οποία, όπως και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που διαχειρίζεται το ΕΛΙΒΙΠ, θα ενημερώνονται και θα εμπλουτίζονται διαρκώς.