Ο Μίκης Θεοδωράκης (29 Ιουλίου 1925) είναι Έλληνας συνθέτης, κρητικής καταγωγής. Είναι ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες. Παράλληλα υπήρξε πολιτικός, πρώην υπουργός, 4 φορές βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου και ακτιβιστής, ο οποίος τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν στις 6 Οκτωβρίου του 1983.

Έχει ασχοληθεί με όλα τα είδη της μουσικής, ενώ έχει συνθέσει τον ίσως πιο αναγνωρίσιμο ελληνικό ρυθμό διεθνώς, το συρτάκι “Ζορμπάς” (1964), βασισμένο σε παραδοσιακή κρητική μουσική. Επίσης έχει ασχοληθεί με την κλασική μουσική γράφοντας συμφωνίες, ορατόρια, μπαλέτα, όπερες και μουσική δωματίου.

Συνθέσεις του έχουν ερμηνευτεί από καλλιτέχνες παγκοσμίου φήμης, όπως οι Beatles, η Σίρλεϊ Μπάσεϊ και η Εντίθ Πιάφ, ενώ έχει γράψει μουσική για γνωστές ταινίες όπως: Φαίδρα (1962), Αλέξης Ζορμπάς (1964), Ζ (1969) και Σέρπικο (1973). Για την μουσική στη ταινία Ζ μάλιστα του απονεμήθηκε το βραβείο BAFTA για πρωτότυπη μουσική για ταινία το 1970, ενώ ήταν υποψήφιος στην ίδια κατηγορία του 1974, για την ταινία State of Siege, και το 1975 για την ταινία Serpico. Επίσης, ήταν υποψήφιος για Grammy το 1966 και το 1975 για το μουσικό θέμα των ταινιών Ζορμπάς και Serpico αντίστοιχα.

Ωστόσο, το πιο σημαντικό του έργο θεωρείται η μελοποιημένη ποίηση, δηλαδή η σύνθεση λαϊκής μουσικής, χρησιμοποιώντας ως στίχους ποιήματα βραβευμένων ποιητών ελληνικής και ξένης καταγωγής, όπως οι Γιώργος Σεφέρης (Νόμπελ 1963), Πάμπλο Νερούδα (Νόμπελ 1971), Οδυσσέας Ελύτης (Νόμπελ 1979). Χάρη στην μελοποιημένη ποίηση του Μ. Θεοδωράκη, η Ελλάδα αποτελεί ίσως τη μοναδική χώρα στον κόσμο, στην οποία μεγάλο ποσοστό ανθρώπων συνήθιζε να ακούει μελοποιημένη βραβευμένη ποίηση, κατά τη διάρκεια των καθημερινών δραστηριοτήτων τους

Τι είναι το Βραβείο Ειρήνης Λένιν;

Το Διεθνές Βραβείο Στάλιν για την Ενίσχυση της Ειρήνης μεταξύ των Λαών δημιουργήθηκε τις 21 Δεκεμβρίου 1949 με διάταγμα της προεδρίας του Ανώτατο Σοβιέτ. Ήταν το αντίστοιχο του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης του τότε Ανατολικού Μπλοκ. Το βραβείο μετονομάστηκε σε Διεθνές Βραβείο Ειρήνης Λένιν για την Ενίσχυση της Ειρήνης μεταξύ των Λαών, επειδή το 1956, συγκεκριμένα στις 6 Σεπτεμβρίου, ο Νικήτα Χρουστσώφ καταδίκασε την διακυβέρνηση Στάλιν στο εικοστό συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης.

Όλοι οι ως τότε τιμηθέντες κλήθηκαν να επιστρέψουν το μετάλλιο που είχαν πάρει μαζί με το βραβείο τους, το οποίο εν συνεχεία αντικαταστάθηκε από το μετονομασμένο βραβείο Λένιν.

Σύμφωνα με απόφαση του Προεδρίου του Ανώτατου Σοβιέτ της 11ης Δεκεμβρίου του 1989 το βραβείο μετονομάστηκε σε διεθνές βραβείο ειρήνης Λένιν και έπαψε να απονέμεται δύο έτη αργότερα, το 1991, όταν η Σοβιετική Ένωση έπαψε να υφίσταται.

Ανάμεσα στους τιμηθέντες ήταν οι Έλληνες Κώστας Βάρναλης, Μανώλης Γλέζος, Γιάννης Ρίτσος, Μίκης Θεοδωράκης και  Χαρίλαος Φλωράκης.