ΜΟΔΑ
Ελένη Τζαννάτου
Εικονογράφηση: Κατερίνα Καραλή
20.02.2019

Καρλ Λάγκερφελντ (1933-2019): Ο Τελευταίος των Μεγάλων της Μόδας

Γαλάτεια Λασκαράκη, Χρύσα Οικονομοπούλου και Έφη Φαλίδα περπατούν στο catwalk της ζωής και της δημιουργίας μιας από τις εμβληματικότερες, αλλά και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενες, προσωπικότητες που γέννησε ποτέ ο χώρος της μόδας.

«Είμαι μια καρικατούρα του εαυτού μου» έλεγε ο ίδιος ο Καρλ Λάγκερφελντ, που ακόμη και όσοι δεν ασχολούνται στενά με τη μόδα, ξεχωρίζουν ως μια από τις πλέον αναγνωρίσιμες φιγούρες του κόσμου του catwalk: μαύρο σακάκι, υπερμεγέθης γιακάς στο πουκάμισο, φαρδιά γραβάτα, μαύρα γάντια με κομμένα δάχτυλα, γυαλιά ηλίου και φυσικά η λευκή αλογοουρά του (όπως είχαμε συνηθίσει να τον βλέπουμε τα τελευταία χρόνια). 

Όπως κάθε ποπ φιγούρα που σέβεται τον εαυτό της, έτσι και ο σχεδιαστής Καρλ Λάγκερφελντ ήξερε πως να αυτολανσάρεται στηριζόμενος σε ένα δίπολο: υπηρετώντας τόσο το όραμα της δουλειάς του όσο και το brand του ίδιου του του εαυτού. Γεννημένος στη Γερμανία, εισχώρησε την δεκαετία του ’60 στα ύδατα της ιταλικής Fendi, ενώ το 1983 ήρθε η συνεργασία με τον οίκο που θα γινόταν σχεδόν συνώνυμος του ονόματός του και τούμπαλιν: Chanel.

Ο Λάγκερφελντ κατάφερε να φέρει μια ανανεωτική ματιά στην μόδα, κάνοντας την υψηλή ραπτική ένα πεδίο στο οποίο μπορούν να ενσωματωθούν ποπ αναφορές της καθημερινότητας. Έτσι σαν άλλος Άντυ Γουόρχολ του catwalk, το μεταμόρφωσε από σούπερ μάρκετ, μέχρι διαστημικό σταθμό, ενώ για να επισφραγίσει την πιο προσιτή πλευρά του, σχεδίασε μέχρι και για την αλυσίδα των H&M

Μούσες του υπήρξαν κατά καιρούς η Κλόντια Σίφερ, η Κέιτ Μος, η Βανέσα Παραντί, η Κρίστεν Στιούαρτ, η Φλόρενς Γουέλτς (ναι, από τους Florence and the Machine) και η Lady Gaga. Και οι δύο τελευταίες κυρίες δεν είναι η μόνη σχέση που ο Λάγκερφελντ είχε με τη μουσική, μιας και οι κεραίες του ήταν αρκετά ανοιχτές για να χρησιμοποιήσει μουσική των Elton John και Pharrell Williams στα ντεφιλέ του (ενώ ο ίδιος εμφανίστηκε εδώ).

Ωστόσο, για κάθε καινοτομία που έφερε στον χώρο της μόδας, υπήρξε πολλές φορές αμφιλεγόμενος: αποκαλώντας την Adele «πολύ χοντρή», προτρέποντας όσα μοντέλα δεν θέλουν να τα αγγίζουν να πάνε σε μοναστήρι, βγάζοντας οργή  για τους πρόσφυγες ενώ κριτίκαρε τη Μέρκελ για το άνοιγμα των συνόρων.

Αυτή πάντως η «καρικατούρα του εαυτού του» (που πριν ανακαλύψει τον χώρο της μόδας ήθελε να γίνει καρτουνίστας) υπήρξε μια από τις ισχυρότερες επιχειρηματικές και σχεδιαστικές φωνές στον κόσμο της μόδας των τελευταίων δεκαετιών κι ο λόγος που η Chanel εκτοξεύτηκε στις γυαλιστερές φαντασιώσεις χιλιάδων κοριτσιών. Έφυγε στα 85 του χρόνια σε νοσοκομείο του Παρισιού, έχοντας περάσει περισσότερα από 60 με αδιάλειπτη παρουσία στον πλανήτη της μόδας, ύστερα από εσπευσμένη επίσκεψή του σε αυτό.

Τρεις γυναίκες της μόδας, η Γαλάτεια Λασκαράκη, η Χρύσα Οικονομοπούλου και η Έφη Φαλίδα αποκωδικοποιούν και αποχαιρετούν τον τελευταίο της παλιάς φρουράς…

 

Για την Γαλάτεια Λασκαράκη ο Καρλ Λάγκερφελντ ήταν ο άνθρωπος που προέβλεψε την παγκοσμιοποίηση της πολυτέλειας

Το μεγαλύτερο προσόν του Καρλ Λάγκερφελντ ήταν ίσως η ικανότητα να αντιστέκεται στη νοσταλγία χωρίς συναισθηματισμούς κι αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο όταν παίρνεις στην πλάτη σου μια ασήκωτη παρακαταθήκη με το όνομα Chanel. Kι όμως, παρά το γεγονός ότι επρόκειτο για έναν άνθρωπο-κινητή εγκυκλοπαίδεια του design, όχι απλά ξεσκόνισε τις πολύτιμες καινοτομίες της Γκαμπριέλ μεταμορφώνοντας τον οίκο από μια μάρκα που αφορούσε ωριμότερες ηλικίες σε ένα διαρκώς σέξι κι ελκυστικό brand, αλλά έγινε κι ο πρωτομάστορας του κινήματος «Λάζαρος», δηλαδή της  νεκρανάστασης ενός ιστορικού οίκου, όπως συνέβη στη συνέχεια με τον Lanvin τον Balmain, κ.ά.

Από το 1983 που ανέλαβε επικεφαλής στην Chanel έμοιαζε να ξέρει που το πηγαίνει: «Δουλειά μου δεν είναι να κάνω ότι έκανε εκείνη, αλλά να κάνω ό,τι θα έκανε σήμερα», έλεγε και πράγματι η γνωστή για το φλέγμα της Γκαμπριέλ θα ενέκρινε την απάντησή του σε εκείνους που κατέκριναν την τάση του να ξεχνάει την πρακτική φύση των ρούχων της: «Η Chanel ήταν μια ωραία κοιμωμένη που ροχάλιζε».

Δεν ήταν ο πρώτος που έκανε φαντασμαγορικά show ή ανέπτυξε το merchandise των αρωμάτων για έξτρα έσοδα αλλά ήταν σίγουρα ο πρώτος προφήτης της παγκοσμιοποίησης της πολυτέλειας, ο πρώτος μεταμοντέρνος “fashionmeister” (όπως τον ονομάζει η νεκρολογία της Guardian), ο μαέστρος που ενορχήστρωσε τη μετάβαση της Chanel στο απόλυτο διεθνές superbrand.

Αν και καθόλου παρελθοντολάγνος (ήταν ικανός να εγκαταλείψει αυτόματα κάθε ιδέα που αντιλαμβανόταν πως τον πήγαινε στο παρελθόν, το έλεγε vampirising) την ίδια στιγμή είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι επί θητείας του η μνήμη και η κληρονομιά της Γκαμπριέλ Σανέλ διασώθηκαν και έλαμψαν, όχι μόνο μέσα από συλλογές που είχαν πάντα απευθείας αναφορές στην ζωή της αλλά και με πρωτοποριακά έργα όπως η αριστουργηματική σειρά animated ντοκιμαντέρ.

Εφηύρε την ιδέα της τσάντας ως τρόπαιο, έκανε τις 20χρονες να θέλουν να φορέσουν Chanel γιατί είναι cool και ήταν από τους λίγους άνδρες που κατάλαβε τι θέλουν να φορούν οι γυναίκες χωρίς να νιώσει ποτέ την ανάγκη να καταφύγει σε υπερβολές ή να κάνει μόδα για το μουσείο, όπως έκανε π.χ. ο Αλεξάντερ Μακουίν και ο Τζον Γκαλιάνο. . 

Η Γαλάτεια Λασκαράκη είναι η διευθύντρια της ελληνικής έκδοσης του Marie Claire.


Για την Χρύσα Οικονομοπούλου ο Καρλ Λάγκερφελντ ήταν μια φιγούρα εκκεντρική κι απόκοσμη

Όταν πεθαίνει ένας άνθρωπος που στον χώρο του έχει αφήσει εποχή αλλά γενικότερα είναι αμφιλεγόμενος (…για να το θέσω ευγενικά) είμαι σε τρομερή αμηχανία γιατί, ενώ προσπαθώ να διαχωρίζω το έργο από τον άνθρωπο, δεν το καταφέρνω πάντα. Ο Καρλ Λάγκερφελντ υπήρξε σχεδιαστική κι επιχειρηματική διάνοια, μια φιγούρα εκκεντρική κι απόκοσμη από αυτές που πολύ τις χρειάζεται το παραμύθι της μόδας, μέρος του οποίου είναι οι παιχνιδιάρικες ατάκες κι ο αυτοσαρκαστικός σνομπισμός – ο Kaiser Karl όμως υπήρξε, ανά στιγμές, ρατσιστής, μισογύνης και σεξιστής κι αν αυτό είναι καταδικαστέο γενικώς, κατ’ εμέ πρέπει να είναι διπλά καταδικαστέο όταν μιλάμε για μόδα.

Η Χρύσα Οικονομοπούλου είναι υπεύθυνη επικοινωνίας του Gagarin 205 και τρέχει το fashionism.gr.

 

Για την Έφη Φαλίδα ο Καρλ Λάγκερφελντ ήταν το άλλο «εγώ» της Coco Chanel

Ήταν ανθεκτικός και μέσα στην ενέργεια μέχρι τα 85 του. Ανήκει σε αυτή τη γενιά των ανθρώπων της μόδας που πράγματι ήξεραν τι σημαίνει να μεταμορφώνουν τη σιλουέτα του σώματος.  Σε ό,τι έχει να κάνει με τον οίκο της Chanel, η παρουσία του ήταν τόσο επιτυχημένη -και η πιο μακρόχρονη σε έναν οίκο μόδας χωρίς να είναι ο ίδιος ο ιδρυτής- που πλέον είχε ταυτιστεί με την ίδια την Κοκό Σανέλ. Κατά κάποιο τρόπο η Κοκό Σανέλ ήταν το άλλο «εγώ» του Καρλ Λάγκερφελντ και το αντίστροφο. Επομένως, την ιδέα που έχουμε τις τελευταίες δεκαετίες για το ύφος του ανδρόγυνου στυλ, τη χρωστάμε σε αρκετά μεγάλο βαθμό στη δουλειά του Λάγκερφελντ, στη Chanel, στη δική του σειρά όσο τη διατηρούσε και στις συλλογές Fendi. 

Θυμάμαι να μου αρέσει η εποχή του Λάγκερφελντ γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ’90.Εκείνο το διάστημα νομίζω ότι ήταν το πιο μοντέρνο είδος μόδας που υπήρχε και μπορούσε να ακολουθήσει σχεδόν όλος ο κόσμος. Χωρίς να είναι απόλυτα ακριβά ή απρόσιτα και χωρίς να έχουν υπερβολική θεατρικότητα.

Μας έκανε κι ένα «δώρο» κατά κάποιον τρόπο όταν έκανε τη συλλογή της αρχαιότητας, το φθινόπωρο του 2017, φτιάχνοντας έναν αρχαιοελληνικό ναό στο Grand Palais στο Παρίσι. Έβαλε τη δική του ματιά στην ελληνική αρχαιότητα, διαφημίζοντας και αυτός την Ελλάδα που δεν είχε δει τα τελευταία χρόνια.

Η ίδια η εικόνα του φυσικά και παίζει ρόλο. Είχε ενσαρκώσει  τη συγχώνευση της ζωής και της ιστορίας της Chanel. Από ένα σημείο και μετά, δεν ξέραμε πια τι είναι αλήθεια από αυτό που πλάσαρε ο οίκος Chanel ως επικοινωνία. Μια κατασκευή που είχε κι ο ίδιος επεξεργαστεί, γιατί είχε λόγο πάνω στα πάντα.

Ήταν σίγουρα ένας άνθρωπος που δεν του άρεσε το καθημερινό, το απλό, το διακριτικό. Ένας άνθρωπος που μιλούσε πολλές γλώσσες και ήξερε να πολλαπλασιάζει το ύφος της μόδας, χαρίζοντάς το σε πολλές διαφορετικές συλλογές ταυτόχρονα. Έπασχε από μεγαλομανία, αλλά ήταν τόσο ταλαντούχος, οπότε του το συγχωρούσαμε.

Η Έφη Φαλίδα αρθρογραφεί στα Νέα.

POP TODAY
© ΦΩΤΑΓΩΓΟΣ ΕΠΕ 2019 / All rights reserved
Διαβάζοντας την POPAGANDA αποδέχεστε την χρήση cookies.